Feestdagen en verjaardagen eerlijk verdelen

Kerst, Sinterklaas, een verjaardag: het zijn de dagen waarvan je hoopt dat ze vooral leuk zijn. Als je kind in twee huizen thuis is, moet er ineens iets verdeeld worden wat vroeger vanzelf ging. Dat hoeft geen strijd te worden. Met wat vooruitkijken kan het iets moois opleveren, want dubbel vieren mag.

Waarom die dagen zo beladen kunnen voelen

Feestdagen zitten vol verwachtingen: van familie, van traditie, en van jezelf. Juist daarom kunnen ze na een scheiding zwaarder wegen dan een gewone dag. Professionals die met gescheiden ouders werken, zien dat de spanning zelden bij het kind zelf begint. Een kind komt meestal pas klem te zitten als het aanvoelt dat de twee mensen van wie het houdt in stilte om die dag strijden. In de kinderpsychologie heet dat een loyaliteitsgevoel: een kind wil geen van beide ouders teleurstellen. Hoe rustiger jullie de verdeling regelen, hoe minder je kind hoeft te kiezen.

Ruim vooruitkijken geeft de meeste rust

De meeste spanning ontstaat op het laatste moment: in de drukste week van december, of vlak voor een verjaardag. Wat veel ouders en verzorgers prettig vinden, is de belangrijke data juist vroeg in het jaar samen op een rij te zetten: kerst, oud en nieuw, verjaardagen en de schoolvakanties. Als op tijd duidelijk is wie wanneer aan de beurt is, hoeft niemand te onderhandelen op het moment zelf. Die rust merkt je kind ook: het weet waar het die dag is en kan zich richten op het feest.

Een ritme dat bij jullie past

Er is niet één juiste verdeling, er is alleen de verdeling die bij jullie situatie past. Een paar vormen die veel ouders gebruiken:

Om en om per jaar. Dit jaar kerstavond bij de een, volgend jaar bij de ander. Overzichtelijk, en over de jaren heen eerlijk.
De dag opsplitsen. De ochtend bij de een, de middag bij de ander. Fijn als jullie dicht bij elkaar wonen, minder fijn als je kind daardoor veel moet reizen op een feestdag.
Gewoon twee keer vieren. De verjaardag mag op twee dagen vallen. Voor een kind zijn twee taarten geen halve verjaardag, maar dubbel feest.

Wat op papier het eerlijkst lijkt, is voor een kind niet altijd het rustigst. Een dag die in tweeën wordt geknipt met een autorit ertussen, kan vermoeiender zijn dan een hele dag op één plek en de volgende keer omdraaien.

Voor een kind is twee keer vieren geen halve feestdag. Het is dubbel zoveel mensen die van het kind houden.

Twee keer vieren, is dat niet verwarrend?

Twee keer je verjaardag, twee bomen, twee keer pakjesavond: het is een vraag die veel ouders zich stellen. Kinderpsychologen en hulpverleners horen hem vaak, en stellen meestal gerust. Zolang een kind merkt dat het overal onbezorgd mag genieten, voelen twee vieringen niet verdeeld, maar als extra aandacht van mensen die van het kind houden. Voor je kind telt niet de datum, maar het gevoel erbij. LEOVI is geen kennisinstituut; we bundelen inzichten van professionals en geven ze door.

Je kind hoeft niet te kiezen

Verdelen gaat over dagen en uren, niet over wie het meest van je kind houdt, en voor een kind is het prettig als het dat verschil niet hoeft te voelen. Wat vaak helpt, is niet te vragen of het "de leukste kerst" bij jou had, en cadeaus niet tegen die van het andere huis weg te rekenen. Ook als je het zelf lastig vindt om een dag te delen, hoeft je kind dat niet te dragen: het mag overal genieten, zonder het gevoel dat het iemand tekortdoet.

Eén kalender die jullie allebei zien

Een gedeelde jaarkalender met de feestdagen en vakanties erin voorkomt misverstanden en dubbele plannen. Als beide huizen naar hetzelfde overzicht kijken, hoeft niemand het te onthouden of erover te twijfelen. En je kind hoeft nooit de boodschapper te zijn tussen twee huizen.

Nieuwe tradities mogen groeien

Niet alles hoeft te blijven zoals het vroeger was, en dat is niet erg. Een nieuwe start is juist een mooie kans om eigen tradities op te bouwen: oliebollen bakken op je eigen avond, een vaste kerstfilm, een ochtendwandeling op nieuwjaarsdag. Kinderen hechten zich vaak snel aan iets wat elk jaar terugkomt. Zo krijgt elk huis zijn eigen warme herinneringen.

Ook jij mag deze dagen dragen

Feestdagen kunnen ook voor jou schuren, zeker de eerste keren dat je je kind een deel van de dag moet missen. Professionals wijzen erop dat een ouder die goed voor zichzelf zorgt, er op het feest zelf met meer aandacht en geduld kan zijn. Een paar dingen die veel ouders helpen:

Vooraf bedenken hoe je de uren zonder je kind invult, met mensen die je goeddoen of iets waar je van oplaadt.
Je eigen verwachtingen wat zachter maken. Een dag hoeft niet perfect te zijn om waardevol te zijn.
Je verdriet niet wegduwen, maar er ook niet in blijven hangen. Even je hart luchten bij iemand die luistert, doet vaak al veel.
Vasthouden aan iets vertrouwds, een wandeling of een vast moment, dat houvast geeft als de dag anders loopt.

Als een feestdag zwaar blijft wegen

Merk je dat de feestdagen meer met je doen dan een beetje weemoed? Dat je er weken tegenop ziet, somber blijft, of dat er met de andere ouder telkens strijd over ontstaat? Dan is het verstandig om er met iemand over te praten, bijvoorbeeld je huisarts of een hulpverlener. En kom je er samen niet uit over de verdeling, dan kan een mediator helpen om zonder ruzie tot afspraken te komen die voor je kind werken. Je hoeft het niet alleen op te lossen.

Feestdagen worden na een scheiding niet minder waardevol, ze worden alleen anders geregeld. Wat overblijft is wat echt telt: een kind dat mag opgaan in de gezelligheid, zonder zich zorgen te maken over wie waar is.

Veelgestelde vragen

Hoe verdeel je kerst als jullie allebei bij je kind willen zijn?

Er is niet één juiste manier. Veel ouders en verzorgers kiezen voor om en om per jaar, of splitsen de dag als ze dicht bij elkaar wonen. Wat vaak het prettigst werkt, is de verdeling ruim van tevoren samen vastleggen, zodat de dag zelf ontspannen kan blijven.

Is twee keer een verjaardag vieren niet verwarrend voor een kind?

Meestal niet. Zolang je kind merkt dat het overal mag genieten, ervaren de meeste kinderen twee vieringen niet als verwarrend, maar als extra aandacht van mensen die van hen houden.

Wat als jullie er samen niet uitkomen over de verdeling?

Dat gebeurt, zeker in het begin. Soms helpt het om even wat afstand te nemen en er later rustig op terug te komen. Lukt het samen niet, dan kan een mediator helpen om zonder strijd tot afspraken te komen die voor je kind werken.